Sunday 19 January 2020
  • :
  • :

Văn Hóa Uống Cà Phê Độc Lạ Nhất Của Người Ê Đê

  Đó chính là tâm sự của “Mí” già Yă Be ở buôn Brah của người Ê Đê tại huyện Cư M’Gar (*) (Đắk Lắk), một trong những “thủ phủ” của loại cây cà phê vối ở Việt Nam cũng như cả thế giới.

  Người Ê Đê (“Những đứa con của Thần linh” – theo tiếng Ê Đê) là dân tộc đã định cư lâu đời bậc nhất trên vùng đất đỏ bazan được coi là tốt nhất thế giới này của Việt Nam.

Hương cà phê lan tỏa trong căn bếp của người Ê đê

Cà phê với ba lần chín

 Không chỉ người lớn, mà trẻ em người Ê Đê ở Đắk Lắk đến 3 tuổi đã bắt đầu uống cà phê. Cà phê đã trở thành người bạn đồng hành cùng người Ê Đê trong suốt cuộc đời. Mỗi buổi sáng, họ uống cà phê trước khi ăn bất cứ thứ gì vào bụng. Nhưng cách chế biến cà phê của người Ê Đê cũng rất độc đáo, phải qua 3 lần chín gồm hái chín, rang chín và hãm chín để tạo ra một loại thức uống thơm ngon, với mùi vị đặc trưng.

Mí Yă Bě và Amí Choan rang cà phê trên bếp củi.

Công Đoạn Thứ Nhất

 Từ lâu lắm rồi, phụ nữ Ê Đê đã phát hiện ra cách chọn những trái cà phê chín ngon nhất của các loài thú hoang như hoẵng, khỉ và đặc biệt là chồn hương. Mỗi vụ thu hoạch hàng năm, đều chọn những trái cà phê chín ngon nhất (chín lần thứ nhất) rồi tách bỏ lớp vỏ, hong phơi trên gác bếp để loại bỏ tạp chất và cất giữ như vật quý trong nhà.

  Mặc dù vùng đất Đắk Lắk chủ yếu trồng loại cây cà phê vối (Robusta) nhưng mỗi gia đình Ê Đê cũng thường trông riêng thêm một số ít cây cà phê chè (Arabica) và cà phê mít (Chari, Liberia). Mỗi khi có khách quý đến thăm hoặc vào dịp ngày lễ trọng đại, các “Mí” mới quyết định mang loại cà phê “báu vật” ra pha chế để mọi người cùng thưởng thức.

 Điều đặc biệt khi pha chế cà phê, đồng bào Ê Đê không cho bất cứ loại phụ gia nào vào (nếu có chỉ là ít mỡ gà và rượu trắng). Theo lý giải của đồng bào Ê Đê, hạt cà phê đã hấp thụ tinh hoa của trời đất, của cây cỏ xung quanh do đó tự thân đã thơm ngon.

Xem thêm: 

>> Thiết kế quán cafe trọn gói

>> Thiết kế quán cafe hiện đại trọn gói

Công Đoạn Thứ 2

 Đây là công đoạn chín lần thứ hai của trái cà phê. Lúc này hương thơm ngào ngạt của cà phê lan tỏa từ gian bếp chủ ở cuối nhà lên tới tận gian bếp khách ở đầu nhà.

Các thiếu nữ Ê Đê lấy nước bằng quả bầu khô và mang bằng gùi về nhà.

 >> Xem thêm: Những ưu điểm trà sữa bệt người kinh doanh cần biết

Theo nhiều gia đình người Ê Đê ở xã Cư Suê, huyện Cư M’gar, ly cà phê được chế biến theo phương thức truyền thống thơm ngon là nhờ những phụ nữ Ê Đê trẻ hơn trong gia đình sẽ đeo gùi và dùng các trái bầu khô để đi lấy nước sạch ở bến nước gần buôn làng

 

Giã cà phê và sàng lọc thành bột mịn trước hiên nhà.

  Sau đó, bột cà phê sẽ được sàng để lọc bỏ tạp chất trước khi các “mí” bỏ vào nấu bằng nước đang sôi (chín lần thứ ba). Công đoạn này có sự khác biệt đôi chút trong phong tục của các nhánh người Ê Đê. Người Ê Đê Kpă thường hòa tan trực tiếp bột vào nước đang sôi. Còn người Ê Đê Adham lại múc bột vào túi phễu vải nhỏ và thả vào ấm nước đang đun sôi để tinh chất cà phê thấm dần vào nước.

Mí Yă Bě đun cà phê theo kiểu của người Ê Đê Adham.

Hòa tan bột cà phê bằng nước đang sôi ở bếp chủ.

Công Đoạn Thứ 3

 Công đoạn cuối cùng là rót cà phê vào từng cốc hoặc ly nhỏ được thực hiện bởi những phụ nữ Ê Đê trẻ tại bếp khách của gian nhà chính. Hương vị cà phê lan tỏa khắp căn nhà dài Ê Đê truyền thống làm nức lòng “thượng khách” mà các “mí” thương lắm mới pha cho uống.

Thiếu nữ Ê Đê xinh đẹp rót cà phê vào từng ly nhỏ.

   Một lưu ý là, phong cách uống cà phê “sành điệu” đúng kiểu người Ê Đê là phải đưa ly cà phê lên mũi ngửi hương vị trước khi uống. “Làm như vậy thì hương vị sâu lắng của cà phê mới thấm sâu vào khứu giác và dù uống một lần cũng không thể quên được”, già Yă Be chia sẻ.

Xem thêm:

>> Thiết kế quán cafe mộc Pallet

>> Thiết kế quán cafe vintage

Thấm đẫm văn hóa Ê Đê

  Bí ẩn trong ly cà phê truyền thống của người Ê Đê chính là tỷ lệ pha trộn giữa 3 loại trái cà phê khác nhau và lượng mỡ gà, muối, rượu trắng trong từng mẻ rang. Cà phê vối với vị đắng dịu mang đến sự táo bạo, quyết đoán.

Sự quyến rũ trong phong cách uống cà phê Ê Đê

   Cách thức pha chế và phong cách uống cà phê tại mỗi quốc gia, của mỗi nền văn hóa kể từ khoảng những năm 850 sau Công nguyên đến nay vô cùng phong phú và đa dạng.

 Cho nên giá trị văn hóa phi vật thể quý báu từ phong cách uống cà phê truyền thống của người Ê Đê rất cần được trân trọng, duy trì để góp phần nâng cao vị thế cho cà phê từ đại ngàn Tây Nguyên của Việt Nam.

(*) Cư M’Gar theo tiếng Ê Đê có nghĩa là “quả núi ngược” tức là núi lửa miệng lòng chảo. Những núi lửa cổ đại đã tắt tạo ra cho huyện Cư M’Gar (ở phía Bắc của thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) hơn 70% diện tích là đất đỏ bazan trù phú. Theo thống kê năm 2015, đây là nơi sinh sống của hơn 67.000 người Ê Đê chiếm 37% dân số của toàn huyện và khoảng 20% tổng số người Ê Đê của Việt Nam.

>> Xem thêm: Thiết kế quán trà sữa đơn giãn

Đơn vị thi công quán cafe trọn gói uy tín, chất lượng

Hian Furniture & Decoration là đơn vị thiết kế thi công quán cafe đẹp trọn gói uy tín, chuyên nghiệp. Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế nội thất quán cafe. Chúng tôi tự tin mang lại những thiết kế độc đáo, sáng tạo và phù hợp với yêu cầu khách hàng.

>> Xem thêm:

HOTLINE: 0909 965 798

Ngất Ngây Với 5 Thiết Kế Quán Cafe Lung Linh Ở Quận Tân Bình 

— HIAN FURNITURE & DECORATION —

Hotline: 0909 96 57 98 – Email: Arch.hian@gmail.com